រៀបចំដំណើរ
សុខភាព និងសុវត្ថិភាពនៅកម្ពុជា
វ៉ាក់សាំង ការធានារ៉ាប់រងធ្វើដំណើរ មន្ទីរពេទ្យ និងដំបូន្មានសុវត្ថិភាព។
ចម្លើយរហ័ស
កម្ពុជាមានសុវត្ថិភាពជាទូទៅសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ វ៉ាក់សាំងដែលបានណែនាំ៖ ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ A ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B ជំងឺគ្រុនពោះវៀន និងជំងឺមឹងមុខ។ ការធានារ៉ាប់រងធ្វើដំណើរដែលរួមបញ្ចូលការជម្លៀសព្យាបាលបន្ទាន់គឺចាំបាច់ណាស់ — ការជម្លៀសទៅបាងកកអាចមានតម្លៃលើសពី ១០.០០០ ដុល្លារ។ សូមកុំផឹកទឹកម៉ាស៊ីន។ ហានិភ័យនៃជំងឺគ្រុនចាញ់មានកម្រិតទាបនៅតាមផ្លូវទេសចរណ៍សំខាន់ៗ ប៉ុន្តែខ្ពស់ជាងនៅតំបន់ព្រៃ/ជនបទ។
វ៉ាក់សាំងសម្រាប់ការទៅកម្ពុជា
សូមពិគ្រោះជាមួយគ្លីនិកសុខភាពធ្វើដំណើរយ៉ាងតិច ៦ សប្តាហ៍មុនពេលចេញដំណើរ។ ខាងក្រោមនេះជាអនុសាសន៍ស្តង់ដារ — គ្រូពេទ្យរបស់អ្នកអាចផ្តល់ដំបូន្មានខុសពីនេះ ដោយផ្អែកលើកម្មវិធីធ្វើដំណើរជាក់លាក់ និងប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្ររបស់អ្នក។
| វ៉ាក់សាំង | អាទិភាព | កំណត់ចំណាំ |
|---|---|---|
| ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ A (Hepatitis A) | ណែនាំ | ចម្លងតាមរយៈអាហារ និងទឹកកខ្វក់។ សំខាន់ណាស់សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរគ្រប់រូបដែលមកកម្ពុជា។ |
| ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B (Hepatitis B) | ណែនាំ | ចម្លងតាមរយៈឈាម និងសារធាតុរាវក្នុងខ្លួន។ ណែនាំឱ្យចាក់ថ្នាំបន្ថែម (booster) ជាប្រចាំសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យ។ |
| ជំងឺគ្រុនពោះវៀន (Typhoid) | ណែនាំ | ជំងឺឆ្លងតាមអាហារ និងទឹក។ សំខាន់សម្រាប់ការធ្វើដំណើរឆ្ងាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ និងការស្នាក់នៅជនបទ។ |
| ជំងឺមឹងមុខ (Tetanus) | ណែនាំ | សូមប្រាកដថាការចាក់ថ្នាំរបស់អ្នកនៅទាន់សម័យ។ ការចាក់ថ្នាំបន្ថែមរៀងរាល់ ១០ ឆ្នាំម្តង គឺជាការអនុវត្តស្ដង់ដារមុនពេលធ្វើដំណើរ។ |
| ជំងឺឆ្កែឆ្កួត (Rabies) | គួរពិចារណា | សម្រាប់ការស្នាក់នៅលើសពី ៣ ខែ ឬការធ្វើដំណើរទៅជនបទ/ព្រៃភ្នំ។ ឆ្កែឥតម្ចាស់មានច្រើននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ |
| ជំងឺរលាកខួរក្បាលជប៉ុន (Japanese Encephalitis) | គួរពិចារណា | មានហានិភ័យនៅតំបន់កសិកម្ម និងជនបទ។ ហានិភ័យទាបសម្រាប់ដំណើរខ្លីៗក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងសៀមរាប។ |
| ជំងឺកូវីដ-១៩ (COVID-19) | ត្រូវពិនិត្យមើលការណែនាំ | សូមអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌចូលប្រទេស និងការចាក់វ៉ាក់សាំងបច្ចុប្បន្នរបស់ប្រទេសអ្នក។ |
ហានិភ័យសុខភាពសំខាន់ៗនៅកម្ពុជា
គ្រុនចាញ់ (Malaria)
ហានិភ័យនៃជំងឺគ្រុនចាញ់មាននៅតំបន់ព្រៃ និងជនបទ — រួមទាំងជួរភ្នំក្រវាញ (Cardamom Mountains) មណ្ឌលគិរី រតនគិរី និងតំបន់ជិតព្រំដែនថៃ។ ហានិភ័យទាបនៅភ្នំពេញ សៀមរាប/អង្គរ និងតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ។ ប្រសិនបើកម្មវិធីធ្វើដំណើររបស់អ្នករួមបញ្ចូលការស្នាក់នៅជនបទ ឬក្នុងព្រៃ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្លីនិកសុខភាពធ្វើដំណើរអំពីថ្នាំបង្ការ។
គ្រុនឈាម (Dengue Fever)
ជំងឺគ្រុនឈាមមាននៅទូទាំងកម្ពុជាពេញមួយឆ្នាំ ដោយមានអត្រាកើតមានខ្ពស់ជាងក្នុងរដូវវស្សា (ឧសភា–តុលា)។ ចម្លងដោយមូសខាំពេលថ្ងៃ។ សូមប្រើថ្នាំបាញ់មូសមានផ្ទុក DEET ជាពិសេសនៅព្រឹកព្រលឹម និងព្រលប់។ ប្រសិនបើអ្នកមានគ្រុនក្ដៅក្នុងរយៈពេល ២ សប្តាហ៍បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកវិញ សូមប្រាប់គ្រូពេទ្យថាអ្នកធ្លាប់ទៅកម្ពុជា។
សុវត្ថិភាពអាហារ និងទឹក (Food & Water Safety)
សូមកុំផឹកទឹកម៉ាស៊ីនក្នុងកម្ពុជា។ ញ៉ាំនៅភោជនីយដ្ឋានក្នុងស្រុកដែលមានភ្ញៀវច្រើន ព្រោះអាហារត្រូវបានលក់ចេញលឿន។ សូមប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសាឡាដ និងបន្លែឆៅពីអ្នកលក់ដែលមិនស្គាល់ច្បាស់។ អាហារតាមផ្លូវដែលចម្អិនតាមការកម្មង់នៅមុខអ្នកជាទូទៅមានសុវត្ថិភាព — ហើយច្រើនតែជាជម្រើសឆ្ងាញ់បំផុត។
កម្ដៅ និងពន្លឺថ្ងៃ (Heat & Sun)
កម្ពុជាមានអាកាសធាតុក្ដៅពេញមួយឆ្នាំ ជាមធ្យម ២៥–៣៥°C។ ខែមេសាក្ដៅខ្លាំងបំផុត (ឡើងដល់ ៣៨°C នៅជម្រៅដីគោក)។ សូមផឹកទឹកយ៉ាងតិច ២–៣ លីត្រ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ពាក់មួកមួយ និងគ្រែម SPF ៣០+ ។ ការទស្សនាប្រាសាទត្រូវដើរច្រើននៅក្រោមកម្ដៅថ្ងៃដោយផ្ទាល់ — សូមទៅពេលព្រឹកព្រលឹម ហើយយកទឹកទៅជាមួយ។ ការនឿយហត់ដោយសារកម្ដៅជាហានិភ័យពិតប្រាកដសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលមកលើកដំបូង។
ការខាំដោយសត្វ និងជំងឺឆ្កែឆ្កួត (Animal Bites & Rabies)
ឆ្កែឥតម្ចាស់មានច្រើន ហើយស្វានៅតាមប្រាសាទអាចខាំបាន។ សូមជៀសវាងការប៉ះពាល់សត្វទាំងអស់។ ប្រសិនបើត្រូវខាំ សូមលាងសម្អាតរបួសយ៉ាងហ្មត់ចត់ដោយសាប៊ូ និងទឹកសម្អាតយ៉ាងតិច ១៥ នាទី ហើយទៅជួបគ្រូពេទ្យភ្លាមៗ — ថ្នាំបង្ការក្រោយប៉ះពាល់ជំងឺឆ្កែឆ្កួត (PEP) មាននៅភ្នំពេញ និងសៀមរាប។
ការធានារ៉ាប់រងធ្វើដំណើរ
នេះជារឿងដែលមិនអាចចរចាបានឡើយ។
ការជម្លៀសព្យាបាលដោយយន្តហោះពីកម្ពុជាទៅបាងកកជាទូទៅមានតម្លៃ ៨.០០០–១៥.០០០ ដុល្លារអាមេរិក។ ថែមទាំងការសម្រាកព្យាបាលធ្ងន់ធ្ងរនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងភ្នំពេញក៏អាចលើសពី ៥.០០០ ដុល្លារដែរ។ ការធានារ៉ាប់រងធ្វើដំណើរដែលរួមបញ្ចូលការជម្លៀសព្យាបាល គឺចាំបាច់សម្រាប់ដំណើរទៅកម្ពុជាទាំងអស់។
ការធានារ៉ាប់រងវេជ្ជសាស្ត្រ
ការធានារ៉ាប់រងយ៉ាងតិច ២០០.០០០ ដុល្លារអាមេរិក។ សូមផ្ទៀងផ្ទាត់ថាកិច្ចសន្យារ៉ាប់រងច្បាស់លាស់លើកម្ពុជា។
ការជម្លៀសព្យាបាល
ត្រូវរួមបញ្ចូលការជម្លៀសបន្ទាន់ទៅបាងកក ឬសិង្ហបុរីសម្រាប់ករណីធ្ងន់ធ្ងរ។
សកម្មភាពផ្សងព្រេង
ជិះម៉ូតូ ដើរលេងព្រៃ ឬលេងកីឡាទឹក? សូមពិនិត្យមើលថាកិច្ចសន្យារបស់អ្នករួមបញ្ចូលសកម្មភាពទាំងនេះ។
ការលុបចោលដំណើរ
ការលុបចោល ការពន្យារពេល និងការធានារ៉ាប់រងទំនិញ គឺជាការបន្ថែមស្តង់ដារដែលសក្តិសមនឹងរួមបញ្ចូល។
សុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួននៅកម្ពុជា
ការឆក់យកកាបូប (Bag snatching)
ការឆក់យកកាបូបលើម៉ូតូកើតឡើងនៅភ្នំពេញ និងតំបន់ទេសចរណ៍។ សូមកាន់កាបូបនៅផ្នែកឆ្ងាយពីផ្លូវថ្នល់។ កុំទុកវត្ថុមានតម្លៃចោលដោយគ្មានការថែរក្សានៅរបារឆ្នេរសមុទ្រ។ សូមប្រើទូដែកនៅសណ្ឋាគារសម្រាប់លិខិតឆ្លងដែន និងលុយបម្រុង។
ការបោកប្រាស់ភ្ញៀវទេសចរ (Tourist scams)
ការបោកប្រាស់ធម្មតា៖ អ្នកបើកឡានអះអាងថាអង្គរបិទ (ដើម្បីនាំអ្នកទៅហាង) ការឈ្នះឆ្នោតក្លែងក្លាយ និងគម្រោងវិនិយោគត្បូងមណីនៅភ្នំពេញ។ សូមកក់ដំណើរកម្សាន្តតាមរយៈសណ្ឋាគាររបស់អ្នក ឬក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ដែលមានកិត្តិឈ្មោះល្អ។ ប្រសិនបើអ្វីមួយស្តាប់ទៅល្អហួសហេតុ វាច្រើនតែជាការពិត។
សុវត្ថិភាពផ្លូវថ្នល់ (Road safety)
កម្ពុជាមានអត្រាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ខ្ពស់។ ចរាចរណ៍មានភាពច្របូកច្របល់ ហើយច្បាប់ត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងធូរស្រាល។ សូមប្រើ Grab ឬ PassApp ក្នុងទីក្រុងសម្រាប់ការធ្វើដំណើរដែលមានការត្រួតពិនិត្យ និងកំណត់ថ្លៃច្បាស់លាស់។ ប្រសិនបើអ្នកជួលម៉ូតូ សូមពាក់មួកសុវត្ថិភាពជានិច្ច ជៀសវាងការបើកបរពេលយប់ ហើយផ្ទៀងផ្ទាត់ថាការធានារ៉ាប់រងធ្វើដំណើររបស់អ្នករួមបញ្ចូលការប្រើប្រាស់ម៉ូតូ។
សុវត្ថិភាពសមុទ្រ និងទឹក (Ocean & water safety)
ចរន្តទឹកបង្វិលមាននៅឆ្នេរខាងត្បូង ជាពិសេសក្នុងរដូវវស្សា (ឧសភា–តុលា)។ សូមកុំហែលទឹកតែម្នាក់ឯង ឬពេលយប់។ ឆ្នេរខេត្តព្រះសីហនុ និងកោះរុង មានអ្នកសង្គ្រោះតិចតួច។ សូមកុំហែលទឹកនៅទន្លេ ឬទន្លេមេគង្គ — ហានិភ័យនៃជំងឺឆ្លងតាមទឹកមានខ្ពស់។
គ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ (UXO)
កម្ពុជានៅតែមានការចម្លងដោយគ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះពីសម័យខ្មែរក្រហម — ជាពិសេសនៅតំបន់ព្រៃឈើជិតព្រំដែនថៃ។ សូមកុំចេញផុតពីផ្លូវដែលបានសម្គាល់នៅតំបន់ជនបទ ឬព្រៃ។ សូមប្រកាន់ខ្ជាប់នូវផ្លូវដើរ និងផ្លូវថ្នល់ដែលបានបង្កើតឡើងរួច។
មណ្ឌលសុខភាពនៅកម្ពុជា
| ទីក្រុង | មន្ទីរពេទ្យដែលបានណែនាំ | កម្រិត |
|---|---|---|
| ភ្នំពេញ | Raffles Medical / មន្ទីរពេទ្យភ្នំពេញរាជានុរាជ (Royal Phnom Penh Hospital) | ស្តង់ដារអន្តរជាតិ |
| សៀមរាប | មន្ទីរពេទ្យអង្គររាជា (Angkor Royal Hospital) / Royal Angkor International | ល្អសម្រាប់ករណីភាគច្រើន |
| ខេត្តព្រះសីហនុ | មន្ទីរពេទ្យបញ្ជូនបន្តខេត្តព្រះសីហនុ (Preah Sihanouk Referral Hospital) | មូលដ្ឋាន — ត្រូវជម្លៀសទៅភ្នំពេញសម្រាប់ករណីធ្ងន់ធ្ងរ |
| បាងកក (ការជម្លៀស) | Bumrungrad International / Bangkok Hospital | ថ្នាក់ពិភពលោក — ចម្ងាយហោះហើរ ១ ម៉ោងពីភ្នំពេញ ឬសៀមរាប |
សម្រាប់ករណីអាសន្នវេជ្ជសាស្ត្រធ្ងន់ធ្ងរ ការជម្លៀសទៅបាងកកគឺជាអនុសាសន៍ស្តង់ដារ។ សូមប្រាកដថាការធានារ៉ាប់រងធ្វើដំណើររបស់អ្នករួមបញ្ចូលការជម្លៀសព្យាបាលបន្ទាន់។